🏛️ Kampirtepa — Iskandar Zulqarnayn Qurdirgan Yo'qolgan Shahar!

😮 "Markaziy Osiyoning Pompeisi"

The Telegraph gazetasi Kampirtepani "Markaziy Osiyoning Pompeisi" deb atagan. Bu nom bejiz emas — ming yillar ostida yotib qolgan butun bir shaharning xarobalari hali ham sirlarini saqlaydi!

📍 Qayerda Joylashgan?

Amudaryoning o'ng sohilidagi Termiz shahridan 30 km uzoqlikda qadimiy Baqtriya yodgorligi — Kampirtepa antik shaharchasining xarobalari joylashgan.

🗺️ Yo'qolgan Shaharning Topilishi!

Garchi Oksiana Iskandariyasi mavjud bo'lganini fanda hech kim inkor etmasa-da, uning aynan qaysi hududda bo'lgani ancha paytdan beri olimlar o'rtasidagi murosasiz bahs mavzularidan biri bo'lib keldi. Kimdir bu shaharchani Afg'onistondagi Oyxonim shahri yaqinidagi xarobalarga olib borib taqadi, kimdir uning o'rnini Eski Termiz shahridan izladi.

2018 yilda ilmiy arxeologlar Iskandar Zulqarnaynning qarorgohi — Oksdagi qadimgi Iskandariya bir paytlar shu yerda joylashganligini isbotladilar. Arxeologik qazishmalar paytida madaniy qatlamlar topilib, buyuk sarkarda kelgan davrga tegishli yangi buyumlar aniqlangan.

🏺 Arxeologik Kashfiyotlar

Kampirtepa birinchi marta 1972-yilda arxeolog Edvard Rtveladze tomonidan Amudaryo qirg'og'ini o'rganish chog'ida topilgan. Qazishma ishlari 1977-yilda boshlangan, dastlab Galina Pugachenkova rahbarligida olib borilgan.

Kampirtepa shahri — xandak bilan o'ralgan ark bo'lib, ichki shahri minorali mustahkam qal'a devori bilan o'ralgan. Qadimgi shaharning qal'asida odamlar miloddan avvalgi IV asr oxirlarida yashab boshlashgan. Ichki shahar esa milodiy I asrning boshlarida qurilgan bo'lib, milodiy II asrda bu hududda Kushon podsholigi tashkil topgunga qadar mavjud bo'lgan.

🏙️ Shahar Qanday Ko'ringan?

Hozir Kampirtepa tarkibiga chuqur xandak va qal'adan iborat "Quyi shahar" kiradi. "Quyi shahar" to'rtburchakli minoralari bo'lgan qalin devor bilan himoyalangan. Ichida to'rtta katta bloklarga birlashtirilgan va yo'laklar bilan ajratilgan turli xonalar mavjud. Shaharning mustahkamlangan qismida asosan qabristonlar joylashgan. Shuningdek, ushbu hududda buddaviylik ibodatxonasi qoldiqlari, xalq ijodiyoti namunalari, turli tarixiy davrlarning me'moriy va dizayn yechimlari ko'rish mumkin.

⏳ 500 Yillik Tarix — 3 Davr

Kampirtepadagi hayot kamida 500 yil davom etgan va tarixchilar uni uchta tarixiy davrga ajratishadi.

🌍 UNESCO Ro'yxatida!

Hozirda Kampirtepa qal'asi UNESCO ning Butunjahon madaniy merosi ro'yxatiga kiritilgan.

⚠️ Xavf Ostidagi Meros

Antik tarixiy manbalarda buyuk sarkarda Aleksandr Makedonskiy eramizdan oldingi 329–326-yillarda barpo ettirgani aytilgan Kampirtepa yodgorligining janubi-g'arbiy devorining o'rta qismi bir kuni qulab tushgan edi. Kampirtepa yodgorligini o'rganishga umrini bag'ishlagan arxeolog, O'zbekiston Fanlar akademiyasi a'zosi Edvard Rtveladze: "Dunyo tamadduni merosining bir parchasi hisoblangan qadimiy obidani saqlay olmaganimiz sharmandalikdir" deya taassuf bildirgan.

📌 Amaliy Ma'lumot

📍 Joylashuv: Surxondaryo viloyati, Muzrabot tumani, Sho'rob qishlog'i yaqini 🗺️ Koordinatalar: 37.411320, 67.028314 📏 Termizdan masofa: 30 km shimoli-g'arb 🏛️ Holat: UNESCO Butunjahon merosi ro'yxati nomzodi

Iskandar Zulqarnayn bosib o'tgan, Ptolemey xaritalarida belgilangan, asrlar mobaynida yerning ostida yotgan va nihoyat topilgan bu shahar — tarixning tirik guvohi! 🏛️✨