Xalqaro havo transporti assotsiatsiyasi (IATA) 2025-yil iyul oyidagi yo'lovchi va yuk tashish natijalarini e'lon qildi. Global iqtisodiy qiyinchiliklarga qaramay, bozor barqaror o'sishni ko'rsatmoqda.

Yo'lovchilar tashish: Yoz talabni rag'batlantiradi

Global havo transportiga talab (RPK) 2024-yil iyul oyiga nisbatan 4% ga oshdi. Sig'im (ASK) 4,4% ga o'sdi, yuk koeffitsienti 85,5% ga yetdi - bu o'tgan yilgi darajadan atigi 0,4 foiz punkt past. Xalqaro reyslar ayniqsa dinamik bo'lib, ichki tashish uchun 1,9% ga nisbatan 5,3% ga oshdi.

"Shimoliy yarim shar yozi sanoat uchun muvaffaqiyatli bo'ldi. Iyul oyida xalqaro talab 5,3% ga o'sdi. Bu kelgusi oylarda bozor uchun ijobiy belgidir", dedi IATA bosh direktori Villi Uolsh.

Mintaqaviy farqlar aniq: Lotin Amerikasi (+7,2%) va Osiyo (+5,7%) o'sishga yetakchilik qildi, Shimoliy Amerika esa atigi 1,9% va Yevropa 2,9% qo'shdi.

Yuk tashish: Osiyo asosiy harakatlantiruvchi kuch

Global havo yuklariga talab 5,5% ga, xalqaro talab esa 6% ga oshdi. Sig'imi 3,9% ga oshdi.

Osiyo-Tinch okeani mintaqasi eng ta'sirli ko'rsatkichni ko'rsatdi, 11,1% ga oshdi va global o'sishga eng katta hissa qo'shdi. Yevropa 4,1% ga, Afrika esa 9,4% ga o'sdi. Shimoliy Amerika esa o'rtacha +0,7% ga yetdi.

Uolshning so'zlariga ko'ra, AQSh savdo siyosatidagi o'zgarishlar dinamikaga ta'sir ko'rsatdi:

"Yuk tashishga talab iyul oyida 5,5% ga o'sdi, ammo Osiyo-Shimoliy Amerika yo'nalishi AQShda de minimis savdo imtiyozlarining amal qilish muddati tugashi sababli 1% ga kamaydi. Shu bilan birga, Yevropa-Osiyo savdo yo'lagi ketma-ket 29 oy davomida o'sib bormoqda, iyul oyida esa 13,5% ga o'sdi."

Makrofaktorlarning ta'siri

Iyun oyida global savdo o'tgan yilga nisbatan 3,1% ga o'sdi.

Avia yoqilg'isi narxlari o'tgan yilga nisbatan 9,1% ga pasaydi, ammo iyun oyi darajasidan 4,3% yuqori bo'lib qoldi.

Ishlab chiqarish faoliyati sekinlashishda davom etmoqda: iyul oyida Xaridlar bo'yicha menejerlar indeksi (PMI) 49,66 ni tashkil etdi.

Prognoz

Makroiqtisodiy xavflarga qaramay, aviatsiya bozori ishonchli tiklanishni namoyish etmoqda. Eng istiqbolli yo'nalishlar qatoriga Yevropa-Osiyo (+13,5%), Afrika-Osiyo (+12,1%) va Osiyo ichidagi mintaqalararo sayohatlar (+10,3%) kiradi.

2025-yilning rekord darajadagi yozi sanoat nafaqat o'z mavqeini saqlab qolayotganini, balki yangi o'sish imkoniyatlarini ham topayotganini ko'rsatdi.